Κούμανι
  • Εγγραφή

Frontpage

Η πόρτα με υπέρθυρη παράσταση του ιστορικού σπιτιού του Τουρκοπαναή Μπελογάννη στα Τσίπιανα που φωτογράφισε  ο Αρχιτέκτονας Αργύρης Πετρονώτης το 1956, πηγή: περιοδικό "Δίβρη"

Μετά την δημιουργία των Καλλικρατικών δήμων στην Ηλεία, οι άνθρωποι του κάμπου που όπως έχουμε ξαναγράψει, έχουν στρέψει τις παρωπίδες τους προς τη θάλασσα και θεωρούν τους βουνίσιους, ανθρώπους κατώτερου θεού ή αν θέλετε τα βαρίδια που θα ήθελαν να απαλλαγούν μια για πάντα.
Γι’ αυτό τον λόγο και για διαφόρους άλλους, απαξιώνουν με παντοίους τρόπους τον τόπο μας και με τις γερασμένες και μολυσματικές τακτικές τους οδηγούν τους συμπατριώτες μας στην σταδιακή εγκατάλειψη των ορεινών χωριών. Αυτό διαπιστώνεται κυρίως στο δήμο Αρχαίας Ολυμπίας αλλά και στους άλλους δύο δήμους Ήλιδας και Πύργου, που είχαν την ατυχία, να συμπεριληφθούν στις τάξεις τους ορεινά χωριά του Οροπεδίου Φολόης (Κάπελης) και χωριά του Ερυμάνθου.
Η συνεχιζόμενη τεράστια απαξίωση των ορεινών χωριών, φαίνεται να προήλθε από την επόμενη μέρα που επικράτησαν οι Καλλικρατικοί δήμοι. Τότε μεγάλος όγκος πληθυσμού από τα βουνά, μεταδημότευσε προς τον τόπο κατοικίας τους, τις μεγάλες πόλεις.
Αυτή την αδυναμία την αντιλήφθηκαν «οι άρπαγες» ή αν θέλεται «οι αχόρταγοι» του κάμπου της Ηλείας, κατάλαβαν ήδη ότι δεν έχουν μεγάλο συμφέρον από τους λίγους ψήφους που απέμειναν και εγκατέλειψαν εντελώς τα πανέμορφα χωριά μας.
Σε αυτό συνέβαλε σημαντικά και η οικονομική κρίση και μαζί μ’ όλα τ’ άλλα κακά που επήλθαν στον τόπο μας, τα χωριά μας δυστυχώς όχι μόνον ερήμωσαν, αλλά έχασαν και τη ζωντάνια τους.
Οι εναπομείναντες κάτοικοι αντί να συσπειρωθούν, να πάρουν τα πάνω τους και να ανατρέψουν την καταρρέουσα κατάσταση, παραδόθηκαν αμαχητί.
Το κακό αυτό πρέπει να πάρει τέλος και για να ανατραπεί μπορεί μόνον εάν οι κυβερνώντες, εντοπίσουν την ουσία του προβλήματος που οδηγεί μαθηματικά στην πλήρη διάλυση των ορεινών χωριών. Χρειάζεται δηλαδή εγρήγορση ώστε να προχωρήσουν άμεσα στην δημιουργία ορεινών δήμων.
Η γνωστή παροιμία του τίτλου δεν έχει ως σκοπό να θείξει την ευαίσθητη κοινωνική ομάδα των ρομά. Μακριά από μας ρατσιστικά τερτίπια και ιδιαίτερα με αυτούς τους πονεμένους ανθρώπους που πολλοί είναι διαχρονικοί μας φίλοι.
Αναφερόμαστε στους άλλους, τους «γυφτοκατσαπλιάδες» που ως πλανόδιοι έμποροι παλαιών αντικειμένων, πήραν σβάρνα τα χωριά και αφού ζήλεψαν την δόξα των προηγούμενων δήμων, ήλθαν ν’ αποτελειώσουν το έργο τους και να μας τ’ αρπάξουν όλα, μαζί και την ψυχή μας.
Τ’ ακούτε ωρέ πατριώτες ο ένας βγάζει το μάτι του αλλουνού και κατόπιν παραπονιόμαστε γιατί όλη η Ελλάδα σκούζει: «Ο καλύτερος…κ.λπ.».
Όταν μάθαμε (πριν λίγες μέρες) ότι έφυγαν από το γειτονικό χωριό τα Τσίπιανα, εκατό και πλέον λαογραφικά αντικείμενα προς το νεοσύστατο λαογραφικό μουσείο της Αγίας Μαύρας του δήμου Πηνειού, ουρλιάξαμε δυνατά (στα κοινωνικά δίκτυα) με όλη την δύναμη της ψυχή μας.

Επιμέλεια συλλογή Ηλίας Τουτούνης
Επάνω στο Ερύμανθο (Ωλονό) και στον νότιοδυτικό βραχίονα στο λεγόμενο Σκιαδοβούνι ή Κακοταροβούνι, ευρίσκεται η Ιερά Μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, η επονομαζόμενη Νοτενά. Στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, αρχές του 1901, πέρασε από εκεί και ο επικηρυγμένος και καταζητούμενος λήσταρχος Κώστας Πανόπουλος, από την Κλειτορία (πρώην Μαζέϊκα) Καλαβρύτων. Ηγούμενος εκείνη την εποχή στην εν λόγω μονή ήταν ο παπά- Αρσένιος, κατά κόσμο Αγγελής Τσιγκούνης με καταγωγή από το χωριό Άγναντα (πρώην Σινούζι) Πηνείας, θήτευσε στην Νοτενά επί 40 συναπτά χρόνια. Ο παπά- Αρσένιος Τσιγκούνης όνομα και πράγμα, Τσιγκούνη τον είπανε και την τσιγκουνιά την είχε μέσα στο αίμα του. Σε βάρος του η κοινωνία έλεγε πολλά και διάφορα. Ο λήσταρχος Κωνσταντίνος Πανόπουλος εξομολογείται για την επίσκεψή του στο μοναστήρι:
Εις βάρος του η κοινωνία έλεγε πολλά.
"Φυσικά, δεν γνωρίζω εάν ήσαν αληθή, γνωρίζω μόνον, ότι μίαν Κυριακήν, αφού εξήλθομεν εκ της εκκλησίας και μετέβημεν εις το κελί του, ήκουσα να λέγη προς τον υποτακτικόν του: «Για κύτταξε, έφυγαν οι επισκέπται;» Οι δε επισκέπται ήσαν ένα ανδρόγυνον, το οποίον είχε έλθει από πλησίον εκεί χωρίον δια να προσκυνήση την αγίαν εικόναν και είχε φέρει και την σχετικήν προσφοράν. Εκ της εντολής δε του ηγουμένου λαβών αφορμήν, επληροφορήθην, ότι ούτος ανέμενεν να φύγουν οι δύο επισκέπται, δια να δώση διαταγήν εις τον υποτακτικόν του να στρώση το τραπέζι να γευματίσωμεν. Η πράξις εκείνη του ανελεήμονος ηγουμένου με καστέστησεν έξω φρενών και αμέσως τον δδιέταξα να είπη εις τον υποτακτικόν του να σπεύση και να φέρη τους δύο προσκυνητάς εις το κελί.
Εκτελεσθείς της διαταγής μου, εισήλθον μετ’ ολίγον εις το κελί οι δύο Χριστιανοί, αμέσως δε διέταξα τον ηγούμενον να προσφέρη εις αυτούς γλυκόν, ούζο και καφέ.
Μετά ταύτα, παρατεθείσης της τραπέζης, παρεκαθήσαμεν όλοι εν πνευματική χαρά, πλην του ηγουμένου, όστις εσκυθρώπιαζε σκεπτόμενος τα έξοδα, και εφάγαμεν, χωρίς να αντιληφθούν την ταυτότητά μου, διότι η περιβολή μου με παρουσίαζε μάλλον ως ζωέμπορον.
Όταν, μετά το φαγητό, έφυγον οι δύο εκείνοι καλοί άνρωποι, είπεν εις τον ηγούμενον:

Γράφει ο Τουτούνης Ηλίας
Ο Ρουμπάν- Αγάς ή Ρουμπάνης* ήταν ο τελευταίος αγάς του Μπεντενίου (σημ. Πεύκη Ωλένης), με έδρα πρότερο το χωριό Κλειντιά. Ήταν συγγενής του Ραΐτ και του Χασάν Φειδά, όμοιος προς αυτούς, με θηριώδη ένστικτα, κακοηθέστατος πλην δειλού χαρακτήρα, και ως εκ τούτου οι Χριστιανοί ουδόλως τον υπολόγιζαν, μετά του οποίου όμως πάντοτε ευρίσκοντο σε φιλικές σχέσεις.
Είχε ανάκτορο προς το βόρειο μέρος του χωριού και κοντά στο δάσος της Φολόης, μικρό μεν αλλά κομψό και επιπλωμένο. Ήταν και αυτός άγριος διώκτης των ωραίων γυναικών, διατηρούσε πολυπληθές χαρέμι από ωραίες και νεαρές χριστιανοπούλες. Τότε συνέβη επεισόδιο, με ένα γενναίο και ωραίο νέον ονόματι Βγενή, για μια ωραία Μπεντενοπούλα (κοπέλα εκ Μπεντενίου).
Ο Βγενής ήταν εραστής μιας ωραίας χωριατοπούλας, (όπου κατά την παράδοση την Έλεγαν Ελένη), την οποίαν ο Αγάς προόριζε για το χαρέμι του. Αλλά για να την πάρει δια της βίας φοβούταν τον Βγενή και δια τούτο έπρεπε με κάθε τρόπο να τον εκδιώξει. Να τον δολοφονήσει ήταν δύσκολο για τον προσεκτικό Βγενή. Τότε εμηχανεύθη το εξής:
Απέστειλε τον Βγενή με εμπιστευτική επιστολή στον Αγά της Τρίπολης συγγενή του, εις τον οποίον έγραφε ότι ο κομιστής Βγενής για κανένα λόγο δεν πρέπει να επιστρέψει στο Μεντένι, διότι είναι επικίνδυνος και άσπονδος εχθρός του. Ο Βγενής, νέος τότε είκοσι χρονών, ταχυπόδαρος μέχρι απίστευτου βαθμού, έλαβε την επιστολή ανύποπτος για το περιεχόμενό της και πολύ προ της ανατολής του ήλιου αναχώρησε για την Τρίπολη, όπου- στ’ αλήθεια- έφθασε τις βραδινές ώρες, αφού διάνυσε την τεράστια αυτή απόσταση σε διάστημα μόνον λίγων ωρών, και αμέσως του επετράπη να εισέλθει εις τον Αγά στον οποίο του παρέδωσε την επιστολή. Ο Αγάς κατάπληκτος από την ημερομηνία δια την τόση ταχεία άφιξη από το Μπεντένι στην Τρίπολη και μη θέλοντας να πιστέψει τούτω, ερώτησε με απειλές τον Βγενή για να βεβαιώσει πότε έλαβε την επιστολή και πότε αναχώρησε από το Μπεντένι προς την Τρίπολη.
Μετά από τις διαβεβαιώσεις του, ότι έφθασε αυθημερόν, διέταξε αντί να τον κακοποιήσουν, να τον περιποιηθούν, να του δοθούν τροφές και να παραμείνει επί ημέρες για να ξεκουραστεί. Κατά την αναχώρηση του έδωσε μια επιστολή για τον Ρουμπάνη, στην οποίαν έγραφε: «Τέτοια παλικάρια δεν τα χαλάνε!»**

Η εκπομπή «ΑΠΟ ΤΟΠΟ ΣΕ ΤΟΠΟ» που διοργανώνει και παρουσιάζει ο μουσικολόγος Χρήστος Παν. Μυλωνάς, του δημοσίου καναλιού της Βουλής των Ελλήνων, επισκέφθηκε τον Δήμο Ήλιδος στις 15 Απριλίου 2018 για να πραγματοποιήσει την εκπομπή με θέμα: «ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟ ΗΛΕΙΑΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ».
Το γενικό πρόσταγμα ως υπεύθυνος διοργάνωσης από την πλευρά του Δήμου Ήλιδας αλλά και από την πλευρά του τηλεοπτικού συνεργείου το είχε αναλάβει εξολοκλήρου ο αγαπητός μας φίλος Ηλίας Τουτούνης και το έφερε εις πέρας με μεγάλη επιτυχία.
Η παραπάνω εκπομπή προβλήθηκε την Κυριακή 6 Μαΐου 2018 και ώρα 12:00, από την τηλεόραση της Βουλής των Ελλήνων.
Ξεκινούσε από την μαγευτική Κάπελη και είχε βασικό κορμό την κεντρική πλατεία της Κουρούτας με τη συμμετοχή εκπροσώπων συλλόγων, μελών χορευτικών συγκροτημάτων, αλλά και εκατοντάδων επισκεπτών.
Στα τριήμερα γυρίσματα η κάμερα «αποτύπωσε» τη δράση αρκετών πολιτιστικών και λαογραφικών συλλόγων, που υπάρχουν στην ευρύτερη περιοχή, οι υπεύθυνοι των οποίων έδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους..
Κατά την διάρκεια των γυρισμάτων περιλαμβάνονται πλάνα από αξιοθέατα του Δήμου, όπως αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία, ναούς, φυσικές ομορφιές, τεχνητά έργα, συνεντεύξεις, τραγούδια και χορούς από την Ηλεία! 

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΡΑΓΟΥΔΙΩΝ (Από τον Η. Τουτούνη)
1). ΤΡΙΑ ΠΟΥΛΑΚΙΑ ΚΑΘΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΣΤΟ ΧΛΕΜΟΥΤΣΙ
Το τραγούδι αναφέρεται στο έτος 1825, στην εποχή της εισβολής του Ιμπραήμ πασά στον Μοριά και στην μάχη που έγινε στο μοναστήρι της Σκαφιδιάς.
Όταν οι προύχοντες της Γαστούνης έμαθαν ότι ο Ιμπραήμ πασάς πλησίαζε, διασκορπίστηκαν στα βουνά, στα ρέματα και τις σπηλιές του Ωλενού. Πολλοί κλείστηκαν στο μοναστήρι της Σκαφιδιάς και στο κάστρο του Χλεμουτσίου. Αυτοί που έμειναν, με αρχηγό τον καπετάν Βέρρα από το Βαρθολομιό, σχημάτισαν στρατιωτικά τμήματα προς αντιμετώπιση του εχθρού, αν και οι προύχοντες, ο Σισίνης κι οι άλλοι καπεταναίοι είχαν αναχωρήσει προ πολλού από την περιοχή. Για μέρες γίνονταν αψιμαχίες μεταξύ των Τούρκων και των Ελλήνων, που προσπαθούσαν να αμυνθούν με κάθε τρόπο, ώστε να κρατήσουν την ελευθερία τους.
Στη Σκαφιδιά οι κλεισμένοι Γαστουναίοι οχυρώθηκαν στις γράνες των αμπελιών και των χωραφιών. Εκεί τους επιτέθηκαν οι ιππείς του Ιμπραήμ και τους περικύκλωσαν. Για βοήθεια έτρεξαν και αυτοί που ήταν κλεισμένοι στο κάστρο, αλλά ο Ιμπραήμ έστειλε και άλλες δυνάμεις, που τους περικύκλωσαν όλους.
Η πολιορκία κράτησε δυο ημέρες. Οι Έλληνες πολέμησαν με μεγάλη ανδρεία, λύγισαν όμως στις υπέρτερες δυνάμεις του Ιμπραήμ. Αρνητικό για τους πολιορκημένους στάθηκε ότι το προηγούμενο βράδυ έριξε ραγδαία βροχή και η μπαρούτη τους βράχηκε και αχρηστεύτηκε και έτσι ήταν αδύνατον την άλλη μέρα να την χρησιμοποιήσουν. Αποφάσισαν να κάνουν έξοδο και επιτέθηκαν λυσσαλέα και με πάθος κατά του εχθρού, αλλά κατασφάγηκαν όλοι, αφού πρώτα επέφεραν μεγάλες καταστροφές στο αντίπαλο στρατόπεδο σκοτώνοντας περίπου επτακόσιους στρατιώτες του Ιμπραήμ. Έτσι έληξε η μάχη της Σκαφιδιάς, που καταγράφτηκε στην ιστορία με χρυσά γράμματα.

Το ζήσαμε και αυτό Πρωτομαγιάτικα! Όλα δικά τους τα θέλουν τελικά οι αχόρταγοι εκεί στην Ολυμπία.
Μία μόνο γιορτή το χρόνο μας άφησαν στα ορεινά και τη σαμποτάρουν ή αν θέλετε τη θέλουν και αυτή δική τους.
Αντί να πάρουν το δρόμο προς τα βουνά, προς το εξαίσιο δάσος της Φολόης, να ανασάνουν, να ανοίξουν τα πνευμόνια τους και να βοηθήσουν έστω για μία μέρα τις τοπικές κοινωνίες που στενάζουν, διοργάνωσαν φέτος δική τους γιορτή.
Δεν τους φτάνουν οι χιλιάδες των τουριστών που τους επισκέπτονται καθημερινά, οι δεκάδες εκδηλώσεις που έχουν όλο το χρόνο και ακόμη περισσότερες το καλοκαίρι στα θέατρα Φλόκα και Δρούβα, θέλουν να αρπάξουν και τη γιορτή της Πρωτομαγιάς από τους φτωχούς Καπελίσιους.
Ανάρρωνα, την ημέρα της Πρωτομαγιάς, από ένα μεγάλο χειρουργείο και δεν είχα τη δυνατότητα επικοινωνίας.
Μ´επισκέφτηκε λοιπόν στο νοσοκομείο, ένα «τσακάλι» της ορεινής Ηλείας, που ήθελε με οποιοδήποτε κόστος, ορεινό δήμο, (τότε με τον Καλλικράτη), αλλά εμείς οι Αντρωναίοι, οι Κουμαναίοι, οι Γιαρμεναίοι, και πολλοί άλλοι, ντριτσινάγαμε να πάμε στα Ολύμπια, να αρπάξουμε και εμείς λίγη από τη δόξα τους.
Ξέρεις μου λέει, αυτοί οι άπληστοι στην Αρχαία Ολυμπία έχουν εκδήλωση σήμερα με το Λάλεζα και για να το καλύψουν, έχουν βάλει μπροστά κάποιους συλλόγους.
Τι το ήθελε και το ‘πε, μου ανέβηκε η πίεση και έβγαλα σπυριά!
Θα γράψω λέω στον επισκέπτη μου, θα γράψω και θα τους «κράξω».
Όχι, μου απαντά, μην ανακατεύεσαι, δεν θα βγάλεις άκρη, αντίθετα θα βρεθούν κάποιοι «πονηροί» να σε πουν και γραφικό.
Το σκέφτηκα και περίμενα μερικές μέρες, μήπως και αποφασίσει κανένας «τολμηρός» να μιλήσει, να γλυτώσω και ‘γω τη σύγχυση, αλλά πού;
’Ακρα του τάφου σιωπή! Όλοι την «ουρά στα σκέλια»!
Το ακούσατε πατριώτες στο Κούμανι, Γιάρμενα, Λάλα, Μποκοβίνα, Αντρώνι, Πανόπουλο, Κακοτάρι και τ’ άλλα χωριά;
Κλαπατσίμπανα σε σας, ορχήστρα με Λάλεζα στα Ολύμπια!
Λυπάμαι περισσότερο για τους φίλους Κουμαναίους που η γιορτή τους όντως θέλει υποστήριξη. Αντίθετα η γιορτή στο πικ-νικ του Λασιώνα την Πρωτομαγιά, (ότι και να κάνουν οι Ολύμπιοι) θα συγκεντρώσει τη μισή Πάτρα, την Αμαλιάδα, τον Πύργο και όλα τα περίχωρα.
Αυτά φίλοι μου, μέχρι τη νέα διοικητική μεταρρύθμιση και ευελπιστώ, εμείς οι Ορεινοί να έχουμε βάλει πλέον μυαλό, να πάρουμε των ομματιών μας για ορεινό δήμο και οι Ολύμπιοι… βουρ με το καλό για Πύργο...να καταλάβουν και αυτοί «τι εστί φυστίκι»!

Κώστας Παπαντωνόπουλος Μάης 2018

Κεντρική Σελίδα

Ο Τόπος μας

Παράδοση

Πολυμέσα

Ιστορία

Στατιστικά Μετρητές

Χρήστες
246
Άρθρα
1021
Εμφανίσεις Άρθρων
16499707

Συνδεδεμένοι χρήστες

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 266 επισκέπτες και κανένα μέλος

S5 Box

Login

Register

Δημοφιλή άρθρα